જો તમે એવી યોજના શોધી રહ્યા છો જેમાં પૈસા સુરક્ષિત પણ રહે અને સારી કમાણી પણ મળે, તો પોસ્ટ ઓફિસની આ યોજના તમારા માટે ઉત્તમ વિકલ્પ બની શકે છે. અહીં તમે દરરોજ થોડું-થોડું બચાવો, અને આગળ જઈને મોટી રકમ હાથમાં મેળવો.
પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ શા માટે ખાસ છે?
પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે આ તમામ યોજનાઓ સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવે છે. એટલે અહીં રોકાયેલા પૈસા વિશે કોઈ ભય રહેતો નથી – ન તો સ્કીમ બંધ થવાની ચિંતા અને ન જ પૈસા ડૂબવાની. આ યોજનાઓ એવા લોકો માટે બનાવવામાં આવી છે, જેમને ધીમે-ધીમે બચત કરીને ભવિષ્ય માટે ફંડ તૈયાર કરવું હોય. રોજની કે મહિનાની નાની બચત સમય જતાં મોટું ભંડોળ બને છે, જે બાળકોના અભ્યાસ, ઘર બનાવવા, લગ્ન, તબીબી ઈમર્જન્સી અથવા રિટાયરમેન્ટ સમયે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થાય છે. એટલે પોસ્ટ ઓફિસની સ્કીમો સુરક્ષા, વિશ્વાસ અને સ્થિર રિટર્ન માટે જાણીતી છે.
Post Office Recurring Deposit Scheme શું છે ?
Recurring Deposit એટલે કે RD એ એવી યોજના છે, જેમાં તમે દર મહિને નક્કી રકમ જમા કરો. અહીં તમારે એકસાથે મોટી રકમ નાખવાની જરૂર નથી – ધીમે ધીમે થાપણ કરતા રહો અને ભંડોળ વધતું જુઓ. જો તમને રોજે બચત કરવી સરળ લાગે, તો એ જ રકમ આખરે મહિને એક વાર જમા કરી શકો છો. આ સ્કીમમાં તમે જેટલું થાપણ કરો છો, તેના પર નિયમિત વ્યાજ મળે છે અને પાકતી મુદતે આખી રકમ સાથે વ્યાજ એકસાથે હાથમાં આવે છે. એટલે આ એક ડિસિપ્લિનવાળી બચત યોજના છે, જે તમને બચત કરવાની આદત પણ પાડે છે.
આ સ્કીમમાં શું ખાસ સુવિધાઓ છે?
આ સ્કીમમાં ખાતું ખોલવું ખૂબ સરળ છે. માત્ર ₹100 થી ખાતું ખૂલાઈ જાય છે, એટલે મોટા પૈસાની જરૂર નથી. દર મહિને થતી નાની બચત પર વ્યાજ મળતું રહે છે, જે તમારી રકમને ધીમે ધીમે વધારતું જાય છે. પાકતી મુદત પૂરી થયા પછી તમે એકસાથે મોટું ભંડોળ મેળવી શકો છો, જેને તમે તમારા મોટાં સપનાઓ અને જરૂરિયાતો માટે ઉપયોગમાં લઈ શકો છો. એટલે આ યોજના એવા લોકો માટે ઉત્તમ છે, જે ઓછા પૈસાથી પણ પ્લાનિંગ કરીને બચત કરવા માંગે છે.
આ સ્કીમમાં કેટલું વ્યાજ મળે છે?
પોસ્ટ ઓફિસ RD પર હાલમાં 5 વર્ષ માટે 6.70% વ્યાજ મળે છે. આ વ્યાજદર સરકાર દ્વારા દર ત્રણ મહિને નક્કી થાય છે, એટલે તે સંપૂર્ણપણે પારદર્શક અને વિશ્વસનીય હોય છે. કારણ કે આ સરકારી યોજના છે, તેથી વ્યાજ પણ ગેરંટીવાળું મળે છે – બજારની ઉથલપાથલનો અહીં ખાસ અસર નથી પડતી. એટલે સ્થિર આવક અને સુરક્ષિત રોકાણ ઇચ્છનારાઓ માટે આ સ્કીમ ખૂબ ફાયદાકારક બને છે.
કોણ ખાતું ખોલી શકે?
આ યોજના તમામ વર્ગના લોકો માટે ખુલ્લી છે. સામાન્ય નાગરિક, મહિલાઓ, સિનિયર સિટિઝન સૌ તેમાં રોકાણ કરી શકે છે. 10 વર્ષથી ઉપરના બાળકો માટે પણ ખાતું ખોલી શકાય છે – પરંતુ શરૂઆતમાં માતા–પિતા સાથે. બાળક 18 વર્ષનો થયા પછી પોતે ખાતું સંભાળી શકે છે. એટલે આ સ્કીમ આખા પરિવાર માટે એક સરસ બચતનો વિકલ્પ બની જાય છે અને બાળકોને પણ નાની ઉંમરે બચતનું મહત્વ સમજાવે છે.
સ્કીમની મુદત કેટલી છે?
આ યોજના શરૂઆતમાં 5 વર્ષની હોય છે. આ પાંચ વર્ષ દરમિયાન તમે દર મહિને થાપણ કરતા રહો અને વ્યાજ મેળવી રહ્યા હો. જો તમને લાગે કે પૈસા વધુ સમય સુધી વધવા જોઈએ, તો આ સ્કીમને વધુ 5 વર્ષ માટે લંબાવી પણ શકો છો. લાંબા સમય સુધી પૈસા રોકાયેલા રહે ત્યારે વ્યાજથી ભંડોળ વધુ ઝડપથી વધે છે અને ફ્યુચર માટે મજબૂત ફંડ બને છે.
પૈસા અગ્રીમ જોઈએ તો શું કરવું?
ક્યારેક ઈમર્જન્સીમાં પૈસાની જરૂર પડે – આ સ્કીમ એ વાતનો પણ વિચાર કરે છે. જો ખાતું ખોલ્યા પછી ઓછામાં ઓછા 3 વર્ષ પૂરા થઈ ગયા હોય, તો તમે યોજના પાકે પહેલા પણ ખાતું બંધ કરાવી શકો છો. જો ખાતાધારકનું અવસાન થઈ જાય, તો નોમિની રકમનો દાવો કરી શકે છે અથવા ખાતું આગળ ચાલુ રાખી શકે છે. એટલે આ સ્કીમ એક સાથે સુરક્ષિત પણ છે અને લવચીક પણ.
RD સ્કીમમાં લોનની સુવિધા પણ મળે છે
પોસ્ટ ઓફિસ RDની એક અનોખી સુવિધા એ છે કે તમે તમારા જ થાપણ પર લોન મેળવી શકો છો. જો તમે ઓછામાં ઓછું એક વર્ષ નિયમિત થાપણ કર્યું હોય, તો તમારું 50% જેટલું થાપણ લોન રૂપે મેળવી શકો છો. તેના પર ફક્ત 2% જેટલું વધારાનું વ્યાજ લાગે છે. એટલે ઇમર્જન્સી સમયે ખાતું તોડ્યા વગર પણ જરૂરિયાત પૂરી કરી શકાય છે.
રોજ ₹400 બચાવીને કેવી રીતે બને ₹20,00,000?
જો તમે રોજે માત્ર ₹400 બચાવો, તો મહિને ₹12,000 થાય છે. આ રકમ પોસ્ટ ઓફિસ RDમાં જમા કરતા રહો, તો 5 વર્ષ પછી તમારું ભંડોળ આશરે ₹8,56,388 બને છે. જો તમે આ રોકાણને વધુ 5 વર્ષ સુધી ચાલુ રાખો, તો કુલ રોકાણ ₹14,40,000 થાય છે અને કુલ મળશે આશરે ₹20,50,248. એટલે લગભગ ₹6,10,248 માત્ર વ્યાજ રૂપે મળે છે. આ રીતે રોજની નાની બચત ભાવિ માટે મોટી સુરક્ષા બની જાય છે.
પોસ્ટ ઓફિસ RD ક્યાં ખોલી શકાય?
ખાતું ખોલવા માટે તમારા નજીકની કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસમાં જાઓ. સાથે આધાર કાર્ડ, ફોટો, બેંક ડીટેઈલ્સ અને KYC દસ્તાવેજ રાખો. પ્રક્રિયા સરળ છે અને થોડા જ મિનિટોમાં ખાતું ખૂલી જાય છે. ઇચ્છો તો સંયુક્ત (joint) ખાતું પણ ખોલી શકો છો.
કોના માટે આ યોજના ફાયદાકારક છે?
આ યોજના ખાસ કરીને મધ્યવર્ગીય લોકો, સેલેરીડ પર્સન્સ, ગૃહિણીઓ, નાના વેપારીઓ અને ખેડૂતો માટે બહુ ઉપયોગી છે. જેઓ ધીમે ધીમે પ્લાનિંગ સાથે બચત કરવા માંગે છે, તેમના માટે આ એક સરસ વિકલ્પ છે. સુરક્ષા, સરકારી ગેરંટી અને સ્થિર રિટર્નને કારણે પોસ્ટ ઓફિસ RD આજે પણ લાખો લોકોની પહેલી પસંદ છે.
Disclaimer: અહીં આપેલી માહિતી ફક્ત જાણકારી માટે છે. કોઈપણ સ્કીમ કે રોકાણમાં પૈસા મૂકતા પહેલા યાદ રાખો કે રોકાણ હંમેશા બજારના જોખમોને આધીન હોય છે. તેથી નિર્ણય લેતા પહેલા તમારા ફાઇનાન્શિયલ એડવાઈઝર અથવા નિષ્ણાતની સલાહ જરૂર લો. MahitiGovt.Com અહીં દર્શાવેલી કોઈ પણ સ્કીમમાં રોકાણ કરવાની ભલામણ કરતી નથી અને તમારા નફા–નુકસાન માટે જવાબદાર નથી.
Himanshu PandyaMahitiGovt.Com ના સ્થાપક અને કન્ટેન્ટ ક્રિએટર. સરકાર સંબંધિત નોકરીઓ, યોજનાઓ અને સૂચનાઓને સરળ અને સ્પષ્ટ રીતે રજૂ કરવાનો મારો સતત પ્રયાસ છે, જેમાં દરેક માહિતી સત્તાવાર સ્ત્રોત પરથી ચકાસવામાં આવે છે.